FutureAiSummit'24: yapay zekâ ve sigortanın geleceği

Özet

FutureAiSummit'24 Purple Stage'de moderatörlüğünü üstlendiğim panelde Türkiye sigorta sektörünün dönüşümünü ve yapay zekâ tabanlı ürünlerin ekosisteme etkisini konuştuk. Kendimi Sigorta ve Reasürans Brokerleri Derneği yönetim kurulu üyesi ve Dijital Sigortacılık Komitesi başkanı, on beş yıldır yönettiğim Genç Sigorta'nın ortağı ve iki yıldır yapay zekâ üzerine Ar-Ge yapan Gensure Tech'in kurucusu olarak tanıttım. Panelde Prof. Dr. Selim Yazıcı akademik, robo-danışman girişimcisi Onur teknik ve eleştirel, Avukat Burcu Tümer ise hukuki boyutu temsil etti. Çerçeveyi bir cümleyle kurdum: sigortacılığın klasik yaklaşımı tespit et ve onar üzerine kuruluydu; yapay zekâyla bunu tahmin et ve önle stratejisine çeviriyoruz.

Kendi katkımda bu dönüşümün sigorta şirketlerinden aracı kurumlara, finansal danışmanlara ve tedarikçilere kadar tüm paydaşları temelinden etkileyeceğini söyledim. Bir aracı gözüyle, brokerların ve acentelerin yapay zekâ tabanlı asistanlarla daha çok müşteriye daha kaliteli hizmet verebileceğini; underwriting, fiyatlama, risk profili oluşturma ve gerçek zamanlı fiyatlamanın veriyle yeniden şekilleneceğini anlattım. Selim Hoca sigortacıların elinde veriyi değere çevirecek çok oyuncak olduğunu söyledi: hiper kişiselleştirme, GLM yerine dinamik modeller, IoT tetiklemeli parametrik ürünler, bölge bazında hayat sigortası, hasar tarafında kişi ve ürün bazlı suistimal tespiti. Analitikte dört soruyu sıraladı: ne oldu, neden oldu, ne olacak ve asıl soru, önlemek için ne yapabiliriz.

Onur bilinçli olarak karşı pencereyi açtı: yapay zekânın çok başındayız ve abartılıyor; yapay zekâ destekli ile yapay zekâ tabanlı ayrımı önemli; ChatGPT 2017'de yazılmaya başlandı, sözel tarafı güçlü ama analitik tarafı zayıf; en büyük engel teknoloji değil, insanın direnci; ve her şeyin başında temiz, güvenilir veri var. Burcu Tümer AB Yapay Zekâ Yasası'nın risk temelli yaklaşımını anlattı: sigorta uygulamalarının çoğu yüksek risk sınıfına giriyor, bu da standart veri setleri, kullanıcı bilgilendirmesi ve neden böyle puanlandım diye sorulabilecek şikâyet mekanizmaları demek. Ocak 2025'te yürürlüğe giren Data Act ile veri pazarları ve standart sözleşmeler, akıllı sözleşmeler, regtech ve halüsinasyon kaynaklı yanlış kararlara karşı yeni bir sigorta türü konuşuldu.

Panelin ikinci yarısında riske eğildim. Dünya Ekonomik Forumu'nun 2024 raporuna göre önümüzdeki iki yılın en şiddetli küresel riski dezenformasyon ve yanlış bilgi; on yıllık listede de ilk beşte. Üretken yapay zekâ içerik üretimini ve yayılımını patlattı; 2024'te üç milyara yakın insan sandığa gitti ve yapay zekâ tabanlı sahtekârlıklar seçim sonuçlarını ya da meşruiyeti zedeleyebilir. Kim makine kim insan sorusu ve teknolojiyi elinde tutan devletlerin diğerlerini izole etme ihtimali de masadaydı. Selim Hoca makro tarafta katastrofik risklerde sel ve su baskınının TL bazında depremi geçebileceğini, uydu görüntüsüyle tespit ve önlemeyi, blockchain, IoT ve akıllı sözleşmeyle çalışan bir iyi çiftçi sigortası prototipini anlattı. Kapanışta gençlere söyledim: sigortacılık veriyle uğraşan ve yapay zekânın sınırlarını zorlayan bir sektör olacak; teknolojiyle iç içe kariyer düşünen herkes için önümüzdeki beş yıl büyük fırsat.

Konuşmada ele alınanlar

• Tespit et ve onar'dan tahmin et ve önle'ye: sigortacılığın reaktiften proaktife geçişi
• Yapay zekânın tüm paydaşları etkilemesi: sigortacılar, aracılar, danışmanlar, tedarikçiler
• Aracılar için yapay zekâ asistanları: daha çok müşteriye daha kaliteli hizmet; veriyle yeniden şekillenen underwriting ve gerçek zamanlı fiyatlama
• Selim Yazıcı'nın araç kutusu: hiper kişiselleştirme, dinamik modeller, IoT tetiklemeli parametrik ürünler, suistimal tespiti
• Analitiğin dört sorusu: ne oldu, neden oldu, ne olacak, önlemek için ne yapabiliriz
• Eleştirel bakış: yapay zekâ abartılıyor, destekli ile tabanlı ayrımı, insanın direnci ve temiz veri şartı
• AB Yapay Zekâ Yasası: sigorta uygulamaları yüksek risk sınıfında; standart veri setleri, bilgilendirme, açıklanabilir şikâyet mekanizması
• Data Act, akıllı sözleşmeler, regtech ve yapay zekâ kararlarına karşı yeni sigorta ürünleri
• WEF 2024: dezenformasyon en şiddetli küresel risk; 2024'te üç milyara yakın seçmen ve yapay zekâ kaynaklı sahtekârlık riski
• Makro fayda: katastrofik risklerde uydu görüntüsüyle tespit ve önleme, iyi çiftçi sigortası prototipi, sandbox ve inovasyon merkezleri
• Gençlere: sigorta, veri ve yapay zekânın kesişiminde önümüzdeki beş yıl büyük kariyer fırsatı

Sigortacılığın klasik yaklaşımı tespit et ve onar üzerine kuruluydu; yapay zekâyla birlikte bunu tahmin et ve önle stratejisine çeviriyoruz.